Onderzoekssoftware en reproduceerbaarheid

The Turing Way als leidraad voor reproduceerbaar onderzoek in Nederland

Lieke de Vries Lieke de Vries
· · 5 min leestijd

Stel je voor: je hebt maandenlang hard gewerkt aan een onderzoek. De resultaten zijn er, de publicatie is bijna af.

Inhoudsopgave
  1. Wat is The Turing Way eigenlijk?
  2. Waarom is dit relevant voor Nederland?
  3. Wat staat er in de gids?
  4. Hoe begin je als Nederlandse onderzoeker?
  5. De toegankelijkheid van goede methodiek

Maar dan vraagt iemand om je data en code. En… die zijn nergens te vinden. Ofwel: ze bestaan wel, maar niemand — jij incluis — kan er nog iets mee. Klinkt herkenbaar? Dan is het hoog tijd om kennis te maken met The Turing Way.

Wat is The Turing Way eigenlijk?

The Turing Way is een open, community-gestuurde gids die onderzoekers helpt om hun werk reproduceerbaar, transparant en samenwerkingsgericht te doen. Het project is oorspronkelijk gestart bij het Alan Turing Institute in het Verenigdijk, maar is inmiddels uitgegroeid tot een wereldwijd gebruikt handboek. En het mooie?

Het is volledig gratis toegankelijk en geschreven door en voor onderzoekers. Denk er aan als een kookboek voor goed onderzoek.

Niet saai en theoretisch, maar praktisch, stap voor stap, met concrete tools en voorbeelden. Van versiebeheer met Git en GitHub, tot het documenteren van data, tot het opzetten van pijplijnen die je analyse automatisch herhalen. Het zit er allemaal in.

Waarom is dit relevant voor Nederland?

Nederland zit vol in de weg met Open Science. De VSNU, NWO, KNAW en SURF zetten hard in op open toegang tot publicaties, FAIR-data (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable) en reproduceerbaar onderzoek.

Plan S dwingt onderzoekers al om open access te publiceren. Maar een open publicatie is nog geen reproduceerbaar onderzoek. Daar komt The Turing Way om de hoek kijken.

Reproduceerbaarheid: meer dan een buzzword

De gids sluit naadloos aan bij de Nederlandse Open Science-ambities. Het helpt onderzoekers om niet alleen hun artikelen open te maken, maar ook hun hele onderzoeksproces: data, code, methoden, alles.

Precies wat nodig is om het vertrouwen in wetenschappelijk onderzoek te versterken. Reproduceerbaar onderzoek betekent dat een ander team — op een ander moment, met dezelfde data en code — tot dezelfde resultaten komt. Klinkt logisch, toch? Toch blijkt uit onderzoek dat een aanzienlijk deel van wetenschappelijke bevindingen niet of nauwelijks te reproduceren is.

Dit wordt wel de replicatiecrisis genoemd, en het raakt vakgebieden van psychologie tot medisch onderzoek. The Turing Way pakt dit aan door onderzoekers praktische handvatten te geven. Geen vage richtlijnen, maar concrete tools: Jupyter Notebooks voor interactieve analyses, Docker-containers om onderzoeksomgevingen exact te kopiëren, en Git voor versiebeheer zodat je precies weet welke versie van welke code tot welke uitkomst leidde.

Wat staat er in de gids?

The Turing Way is opgedeeld in vijf grote thema's, elk met meerdere hoofdstukken:

Reproduceerbaar onderzoek — De kern van het boek. Hier lees je over de basisprincipes: waarom reproduceerbaarheid ertoe doet, hoe je een onderzoeksproject vanaf dag één reproduceerbaar opzet, en welke valkuilen je kunt vermijden. Projectontwerp — Hoe organiseer je een onderzoeksproject zodat het overzichtelijk en deelbaar is? Van mappenstructuur tot bestandsnamen, van README-bestanden tot licenties. Het lijkt misschien triviaal, maar een goede structuur maakt het verschil tussen chaos en samenwerking. Samenwerking — Onderzoek doe je niet alleen.

Dit deel behandelt hoe je effectief samenwerkt met Git en GitHub, hoe je code review doet, en hoe je een open en inclusieve onderzoeksbouw creëert. Communicatie — Hoe presenteer je je werk? Van blogposts tot presentaties, van visualisaties tot wetenschappelijke publicaties.

Communicatie is onderdeel van reproduceerbaarheid. Ethiek en gegevensbescherming — Onderzoek met menselijke data vraagt om zorgvuldigheid.

Dit deel behandelt ethische overwegingen, privacywetgeving en verantwoord omgaan met gevoelige informatie. Een van de sterkste punten van The Turing Way is dat het een levend document is. Duizenden bijdragers werken eraan, van PhD-studenten tot senior onderzoekers, van data scientists tot beleidsmedewerkers.

Iedereen kan meeschrijven, verbeteren of bijdragen aan code reviews. Dat betekent dat de gids meegroeit met de snel veranderende wereld van onderzoekssoftware en -methoden.

De gids is geschreven in Markdown en openbaar beschikbaar op GitHub. Dat maakt het niet alleen transparant, maar ook makkelijk om zelf bij te dragen. Heb je een handige tool ontdekt of een truc uitgevonden die je reproduceerbaar onderzoek makkelijker maak? Deel het met de wereld.

Community-gestuurd en altijd up-to-date

Hoe begin je als Nederlandse onderzoeker?

De drempel is laag. Ga naar de website van The Turing Way, blader door de hoofdstukken, en kies een onderwerp dat aansluit bij je huidige behoefte.

Begin klein: documenteer je volgende project net iets beter, gebruik Git voor je code, schrijf een duidelijke README.

Die eerste stappen maken al een wereld van verschil. En je hoeft het niet alleen te doen. In Nederland zijn diverse initiatieven actief rond Open Science en reproduceerbaarheid.

Denk aan de Research Data Management communities op universiteiten, de SURF-communities, en netwerken zoals het platform dat oorspronkelijk door de VSNU is opgezet om Open Science-initiatieven in Nederland te verbinden. The Turing Way past perfect in dit ecosysteem als praktische leidraad die al die ambities omzet in actie.

De toegankelijkheid van goede methodiek

Wat The Turing Way zo krachtig maakt, is dat het geen jargon-mijnveld is. De gids is bewust geschreven voor een breed publiek.

Je hoeft geen informaticus te zijn om het te begrijpen. De uitleg is helder, de voorbeelden zijn concreet, en de tools die worden aanbevolen zijn gratis en open source. Dat is precies wat de Nederlandse onderzoekswereld nodig heeft.

Niet nog een beleidsdocument dat op een plank belandt, maar een bruikbare gids die onderzoekers daadwerkelijk helpen om het verschil te maken.

Van PhD-student die net begint, tot ervaren onderzoeker die zijn werkwijze wil verbieden. The Turing Way is voor iedereen die serieus is over goed onderzoek. Dus: open de gids, kies een hoofdstuk, en begin vandaag nog. Want reproduceerbaar onderzoek is geen luxe. Het is de basis van wetenschap waarop je kunt bouwen.


Lieke de Vries
Lieke de Vries
Expert in Open Science principes

Lieke adviseert onderzoekers over het publiceren van FAIR data volgens de nieuwste normen.

Meer over Onderzoekssoftware en reproduceerbaarheid

Bekijk alle 28 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Waarom onderzoekssoftware ook FAIR moet zijn en niet alleen jouw data
Lees verder →