Stel: je hebt een prachtige dataset. Uren, soms jaren werk zitten erin.
▶Inhoudsopgave
En nu wil je hem delen met de wereld — want dat is wat Open Science draait om. Maar dan komt de vraag: waar publiceer je hem?
In Scientific Data, het tijdschrift van Nature Portfolio? Of kies je voor Data in Brief, het snelle platform van Elsevier? Beide hebben hun voordelen. Maar ze zijn best wel verschillend. Laten we ze naast elkaar leggen, zodat jij de juiste keuze kunt maken.
Wat is Scientific Data eigenlijk?
Scientific Data is een open access tijdschrift van Nature Portfolio. Het richt zich op het publiceren van datasets, code en metadata die bij wetenschappelijk onderzoek horen.
Niet het verhaal achter het onderzoek staat centraal, maar de data zelf. Hoe is het verzameld? Hoe is het verwerkt? Wat betekent het precies?
Alles wordt tot in detail beschreven. Dat klinkt misschien saai, maar het is juist heel waardoor.
Want Scientific Data werkt volgens de FAIR-principes: Findable, Accessible, Interoperable, Reusable.
Die principes zijn in Nederland niet zomaar een buzzword. De NWO, de VSNU en vrijwel alle universiteiten vragen er expliciet om. Als je subsidie aanvraagt, moet je vaak een data management plan hebben.
En FAIR data is daar een onderdeel van. De artikelen in Scientific Data zijn doorgaans uitgebreid — vaak 8 tot 12 pagina's.
Ze worden grondig beoordeeld door experts in het vakgebied. Dat kost tijd, maar het zorgt ook voor kwaliteit en geloofwaardigheid. De publicatiekosten liggen tussen de 500 en 2.500 euro, afhankelijk van de grootte en complexiteit van je dataset. Het tijdschrift zelf is gratis te lezen voor iedereen.
En wat is Data in Brief?
Data in Brief is een platform van Elsevier. Het idee is simpel: je uploadt een dataset en schrijft er een kort rapport bij.
Geen uitgebreid artikel, geen diepgaande methodologie — gewoon een heldere samenvatting van wat de data is en hoe het is verzameld. De artikelen zijn meestal 2 tot 4 pagina's lang. De beoordeling gaat sneller dan bij Scientific Data.
Het is minder rigoureus, maar wel voldoende om een basiskwaliteit te garanderen.
De publicatiekosten bedragen 295 euro per artikel. Dat is een stuk lager dan Scientific Data. En je kunt je data uploaden in gangbare formaten zoals CSV, NetCDF en GeoJSON.
Data in Brief is vooral populair in de geowetenschappen en verwante disciplines. Maar het wordt ook in andere vakgebieden gebruikt. Het is een goede optie als je snel wilt publiceren en niet de tijd of moeite wilt investeren in een uitgebreid artikel.
De grote verschillen op een rijtje
Even de belangrijkste verschillen samengevat:
- Omvang: Scientific Data-artikelen zijn uitgebreid (8-12 pagina's), Data in Brief-artikelen zijn kort (2-4 pagina's).
- Peer review: Scientific Data kent een grondige beoordeling. Data in Brief gaat sneller en minder diep.
- Focus: Scientific Data legt de nadruk op gedetailleerde documentatie van data, code en methodologie. Data in Brief richt zich op de dataset zelf en een beknopte samenvatting.
- Kosten: Scientific Data kost tussen 500 en 2.500 euro. Data in Brief kost 295 euro.
- Uitgever: Scientific Data is onderdeel van Nature Portfolio. Data in Brief is een Elsevier-platform.
Waar kiezen Nederlandse onderzoekers voor?
In Nederland speelt meer mee dan alleen inhoud. De financieringsstructuur beïnvloedt je keuze behoorlijk.
Als je onderzoek gefinancierd wordt door de NWO, dan heb je te maken met specifieke eisen rond Open Science en FAIR data. De NWO vraagt om data management plans. Ze willen dat je data vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar is. Scientific Data sluit daar beter bij op dan Data in Brief.
Maar het hangt ook af van je discipline. In de geowetenschappen en ecologie is Data in Brief een bekende en gewaardeerde optie, zeker als je wilt weten hoe reviewers jouw data beoordelen in een data journal.
In de biomedische wetenschappen en life sciences wordt Scientific Data vaker gekozen, juist vanwege de nadruk op gedetailleerde methodologie en metadata.
En laten we het hebben over ondersteuning. Nederlandse universiteiten bieden steeds meer hulp bij data management. Universiteitsbibliotheken, research support teams en initiatieven als Data Nederland helpen onderzoekers bij het kiezen van het juiste platform.
De VSNU heeft een Open Science Strategie die Open Access, FAIR data en Open Innovation bevordert. Die strategie heeft invloed op hoe onderzoekers tegen publicatie aankijken.
FAIR data: waarom het ertoe doet
De FAIR-principes zijn geen optie meer — ze zijn een vereiste. Zowel Scientific Data als Data in Brief ondersteunen FAIR, maar op een andere manier.
Scientific Data vereist uitgebreide documentatie, zodat je dataset echt begrijpelijk en herbruikbaar is voor anderen. Data in Brief vraagt om een toegankelijk formaat en een heldere beschrijving, maar gaat minder diep in op interoperabiliteit en uitgebreide metadata. Voor Nederlandse onderzoekers die aan NWO-eisen moeten voldoen, is Scientific Data vaak de veiligere keuze.
Het platform is opgebouwd rond de FAIR-principes en voldoet aan de verwachtingen van fondsenverstrekkers.
Maar als je data relatief eenvoudig is en je hem snel beschikbaar wilt stellen, is Data in Brief een prima alternatief.
Wat brengt de toekomst?
Het landschap van data-publicatie verandert snel. Een vergelijking tussen DANS EASY, 4TU.ResearchData en Zenodo helpt je bij het kiezen van de juiste plek voor jouw data.
Data citation — het citeren van datasets in wetenschappelijke artikelen — wordt serieus genomen. De VSNU en NWO werken samen aan standaardisatie hiervan in Nederland. Tegelijkertijd zien we dat uitgevers investeren in snellere, flexibelere publicatievormen.
De druk om data openbaar te delen neemt toe. En de eisen van fondsenverstrekkers worden strenger.
Voor Nederlandse onderzoekers betekent dat: kies bewust. Denk niet alleen aan snelheid of kosten, maar ook aan duurzaamheid, herbruikbaarheid en aan de eisen van je financier in de levenswetenschappen.
Scientific Data is de zwaardere, meer prestigieuze optie die goed aansluit bij de Nederlandse Open Science-agenda. Data in Brief is de snellere, goedkopere route voor wie dat nodig heeft. Beide hebben hun plek. De vraag is alleen: welke past bij jouw onderzoek?