Je hebt je onderzoek afgerond, je data is opgeschoond, en nu moet je ergens een plek vinden waar het veilig komt te liggen. Maar waar? Zenodo of DANS? Twee bekende namen in de wereld van datarepositories, maar ze zijn best behoorlijk verschillend. Laten we er eens goed naar kijken, zodat je niet later voor verrassingen komt te staan.
▶Inhoudsopgave
- Wat is het verschil tussen Zenodo en DANS eigenlijk?
- Duurzame bewaring: hoe lang blijft jouw data bewaard?
- Erkenning en zichtbaarheid: wie ziet jouw data?
- Welke onderzoekers kiezen wat?
- FAIR-data en metadata: hoe serieus nemen ze het?
- Kosten: wat kost het om data te delen?
- Conclusie: welke kies jij?
- Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen Zenodo en DANS eigenlijk?
Kort gezegd: Zenodo is een brede, internationale repository onder de vleugels van CERN, terwijl DANS specifiek gericht is op de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen in Nederland. Beide zijn erkend, beide zijn betrouwbaar, maar ze bedienen een ander publiek en een ander doel.
Zenodo is opgericht door CERN en draait binnen het European Open Science Cloud-ecosysteem.
Het is een zogenaamde general-purpose repository, wat betekent dat vrijwel elk type onderzoeksdata erin past: van chemische formules tot satellietbeelden tot code. DANS daarentegen is het nationale datarepository van Nederland, opgericht door de KNAW en NWO, en heeft een duidelijke focus op duurzame toegankelijkheid van data uit de geestes- en sociale wetenschappen.
Duurzame bewaring: hoe lang blijft jouw data bewaard?
Dit is waar DANS echt uitblinkt. DANS garandeert minstens tien jaar bewaring, maar streeft expliciet naar langdurige of zelfs permanente bewaring van datasets.
Ze doen dit via hun eigen platform EASY, dat speciaal is ontworpen voor archivering op de lange termijn.
DANS hanteert de zogenaamde "preferred formats" — bestandsformaten die ze weten dat nog over twintig jaar leesbaar zijn. Als je data in een minder duurzaam formaat uploadt, helpen ze je om te converteren. Zenodo biedt ook langdurige bewaring, maar de garanties zijn minder expliciet.
Zenodo draait op de infrastructuur van CERN, wat technisch gezien een solide basis is, maar de focus ligt meer op open toegankelijkheid en zichtbaarheid dan op gearchiveerde conservering over een eeuw. Voor de meeste onderzoekers is dit meer dan voldoende, maar als je data echt generaties lang bewaard moet blijven, is DANS de sterkere keuze.
Erkenning en zichtbaarheid: wie ziet jouw data?
Zenodo scoort hier hoog. Elk upload krijgt automatisch een DOI (Digital Object Identifier), wat betekent dat je data direct citeerbaar is.
Daarnaast is Zenodo sterk gekoppeld aan GitHub, wat het aantrekkelijk maakt voor onderzoekers die code en software willen delen.
Je kunt ook een upload koppelen aan een ORCID-profiel, wat bijdraagt aan je zichtbaarheid als onderzoeker. DANS via EASY biedt ook DOIs en is gekoppeld aan ORCID, maar de nadruk ligt meer op vindbaarheid binnen de wetenschappelijke gemeenschap dan op brede online zichtbaarheid. DANS-data is goed vindbaar via NARCIS, de nationale portal voor Nederlands onderzoek, maar je bereikt een kleiner, meer gespecialiseerd publiek.
Welke onderzoekers kiezen wat?
Als je werkt in de natuurwetenschappen, informatica of engineering, dan voelt Zenodo als een natuurlijke plek. Het is snel, eenvoudig, en je upload staat binnen minuten online.
De limiet per upload is 50 GB standaard, en je kunt een verzoek indienen voor meer ruimte als dat nodig is.
Als je werkt in de archeologie, taalkunde, geschiedenis, psychologie of sociale wetenschappen, dan heeft DANS duidelijke voordelen. Ze bieden niet alleen opslag, maar ook expertise en ondersteuning bij het opzetten van een datamanagementplan, het kiezen van de juiste metadata, en het voorbereiden van je data voor archivering. Dat is iets wat Zenodo niet biedt — daar upload je zelf en ben je verder op jezelf aangewezen.
FAIR-data en metadata: hoe serieus nemen ze het?
Beide platforms ondersteunen de FAIR-principes — Findable, Accessible, Interoperable, Reusable — maar op een verschillende manier.
Zenodo hanteert een relatief lichte metadata-standaard. Je vult wat basisvelden in, en je bent klaar.
Dat maakt het gebruiksvriendelijk, maar betekent ook dat je data minder rijk is beschreven. DANS gaat hier veel dieper op in. Ze werken met Discipline-specific metadata standards en hebben een team van datastewards die je kunnen helpen om je data zo rijk mogelijk te beschrijven. Voor onderzoekers die serieus willen investeren in herbruikbaarheid van hun data, is dit een groot pluspunt.
Kosten: wat kost het om data te delen?
Goed nieuws: beide platforms zijn gratis voor onderzoekers. Wil je weten welk platform het beste bij jouw workflow past?
Lees dan onze Figshare versus Zenodo vergelijking. Zenodo wordt gefinancierd door de Europese Commissie via het OpenAIRE-project.
DANS wordt gefinancierd door NWO en KNAW. Je betaart dus in beide gevallen niets uit eigen zak.
Conclusie: welke kies jij?
Het antwoord is eigenlijk best simpel. Als je snel, breed en internationaal wilt delen, en je data past binnen de gangbare formaten, kies dan Zenodo.
Als je werkt in de geestes- of sociale wetenschappen, waarde hechtt aan duurzame archivering, en liever ondersteuning krijgt bij metadata en datamanagement, dan is DANS jouw beste optie. En het mooie? Je hoeft niet altijd te kiezen.
Veel Nederlandse onderzoekers gebruiken beide platforms naast elkaar — Zenodo voor snelle zichtbaarheid en DANS voor de lange termijn. Bekijk onze vergelijking tussen DANS, 4TU en Zenodo om te zien welk archief het beste bij jouw project past. Het belangrijkste is dat je data ergens terechtkomt waar anderen het kunnen vinden, citeren en hergebruiken. Want data die nergens staat, bestaat eigenlijk niet.
Veelgestelde vragen
Wat is het belangrijkste verschil tussen Zenodo en DANS?
Zenodo is een algemene repository die geschikt is voor vrijwel elk type onderzoeksdata, terwijl DANS specifiek gericht is op geesteswetenschappen en sociale wetenschappen in Nederland. Beide repositories zijn betrouwbaar, maar DANS biedt een sterkere garantie op langdurige bewaring van data, essentieel voor onderzoekers die hun data over generaties willen bewaren.
Hoe lang wordt data bewaard bij DANS?
DANS garandeert minimaal tien jaar bewaring van datasets, en streeft ernaar om data langdurig of zelfs permanent te bewaren. Ze gebruiken hun EASY platform om dit te realiseren, en helpen onderzoekers bij het converteren van data naar duurzame bestandsformaten. Een DOI (Digital Object Identifier) is een unieke code die je data direct citeerbaar maakt, waardoor je onderzoek makkelijker vindbaar is.
Wat is een DOI en waarom is die belangrijk voor Zenodo?
Zenodo biedt automatisch DOIs aan bij elke upload, wat een belangrijke stap is voor het delen en herkennen van je onderzoek.
Waarom is Zenodo populair bij onderzoekers die code delen?
Zenodo is sterk gekoppeld aan GitHub, waardoor het een aantrekkelijke plek is voor onderzoekers om code en software te delen. Deze integratie vergemakkelijkt de samenwerking en het hergebruik van code binnen de wetenschappelijke gemeenschap. DANS-data is goed vindbaar via NARCIS, de nationale portal voor Nederlands onderzoek, maar je bereikt een meer gespecialiseerd publiek. Dit betekent dat je data minder breed zichtbaar is dan bij Zenodo, maar wel gericht op de relevante wetenschappelijke gemeenschap in Nederland.