Je hebt je onderzoek afgerond, je manuscript is klaar, en nu staat je te twijfelen: Is dit journal nou écht Open Access-compatibel? Geen paniek. Er bestaat een gratis tool die binnen twee minuten uitkomt biedt: de Journal Checker Tool van cOAlition S. En ja, die werkt ook voor Nederlandse onderzoekers die subsidie krijgen van NWO, ZonMw of de EU. Laten we er meteen induiken.
▶Inhoudsopgave
- Wat is de Journal Checker Tool eigenlijk?
- Waarom is dit zo belangrijk voor jou?
- Hoe gebruik je de Journal Checker Tool stap voor stap?
- Wat betekenen de resultaten?
- Veelgemaakte fouten die je beter kunt vermijden
- Wat als het journal niet in de database staat?
- Handige alternatieven en aanvullende tools
- Conclusie: check vóór je publiceert, niet erna
- Veelgestelde vragen
Wat is de Journal Checker Tool eigenlijk?
De Journal Checker Tool is een online hulpmiddel dat onderzoekers helpt te checken of een bepaald journal voldoet aan de Open Access-vereisten van Plan S. Plan S is dat Europese initiatief waarbij gefinancierd onderzoek direct toegankelijk moet zijn voor iedereen — geen muren, geen betaalmuren, geen wachttijden.
De tool is ontwikkeld door cOAlition S, de coalitie van Europese onderzoeksfinanciers waar ook NWO en ZonMw deel van uitmaken.
Het is dus geen vrijblijvend advies: als jij subsidie krijgt van een van deze organisaties, dan gelden deze regels letterlijk voor jouw publicatie.
Waarom is dit zo belangrijk voor jou?
Stel je voor: je publiceert in een journal dat wel Open Access is, maar niet voldoet aan de specifieke eisen van Plan S.
Dan kun je problemen krijgen met je subsidie. NWO en ZonMw controleren namelijk of je publicaties daadwerklijk compatibel zijn. En dat kan betekenen dat je subsidie niet wordt uitbetaald, of dat je het geld terug moet. Niet precies wat je wilt na maanden hard werken.
De Journal Checker Tool voorkomt dit soort drama. Je voert gewoon je journal in, en binnen seconden zie je of het voldoet. Simpel, snel, en je hebt er direct zekerheid van.
Hoe gebruik je de Journal Checker Tool stap voor stap?
Geen ingewikkelde procedure, beloofd. Dit doe je: Stap 1: Ga naar de website van de Journal Checker Tool. Je vindt hem makkelijk via een zoekmachine.
Stap 2: Voer de naam van het journal in, of het ISSN.
Het ISSN is dat nummer van acht cijfers dat elk journal heeft — je vindt het meestal op de voorpagina van het tijdschrift of op de website van het journal zelf. Stap 3: Kies welke financier je subsidie heeft gegeven. Dit is belangrijk, want de eisen kunnen per organisatie verschillen.
Kies bijvoorbeeld NWO, ZonMw, of een Europese organisatie zoals de European Research Council. Stap 4: Klik op "Check" en wacht een paar seconden. De tool doorzoekt een database met meer dan 46.000 journals en geeft je een duidelijk resultaat.
Wat betekenen de resultaten?
Je krijgt een van drie uitkomsten. Even helder uitgelegd: Groen licht.
Volledig compatibel
Het journal voldoet aan alle eisen van Plan S. Je kunt hier zonder zorgen publiceren. Dit geldt voor journals die volledig Open Access zijn en voldoen aan de technische en licentie-eisen van cOAlition S.
Compatibel via een specifieke route
Soms is het journal niet direct volledig Open Access, maar bestaat er een manier om het wél compatibel te maken. Dit heet de Transformative Route.
Dat betekent dat het journal onderdeel uitmaakt van een zogenaamd "transformative arrangement" — een overeenkomst tussen uitgever en instelling om geleidelijk over te schakelen naar volledig Open Access.
Niet compatibel
In Nederland hebben we bijvoorbeeld dergelijke deals met uitgevers zoals Elsevier, Springer Nature en Wiley via de VSNU. Let op: deze route heeft een tijdslimiet. Plan S stelt dat transformative arrangements uiterlijk in 2029 volledig Open Access moeten zijn. Dus als je nu nog gebruikmaakt van zo'n route, houd in de achterhoofd dat dit niet eeuwig meer gaat duren.
Rood licht. Het journal voldoet niet aan de eisen. In dat geval heb je twee opties: kies een ander journal, of publiceer je artikel via de Green Open Access route door het in een repository te plaatsen (zoals die van jouw universiteit), mits dat is toegestaan door je subsidiegever.
Veelgemaakte fouten die je beter kunt vermijden
Er zijn een paar valkuilen waar veel onderzoekers in trappen. Even de belangrijkste: "Het journal is Open Access, dus het is wel compatibel." Nee, helaas.
Er bestaan zogenaamde "hybride" journals. Dat zijn traditionele abonnementstijdschriften waar je extra kunt betalen om je artikel open toegankelijk te maken. Deze voldoen niet aan Plan S, tenzij er een transformative arrangement voor is.
Dus altijd checken, ook als het journal "Open Access" noemt op de website.
"Ik check later wel." Niet doen. Check vóór je je manuscript instuurt. Als je achteraf ontdekt dat het journal niet compatibel is, is het vaak te laat om nog te wisselen. En dan zit je met een publicatie die niet voldoat aan je subsidievoorwaarden.
"De tool is voor onderzoekers met NWO-geld." Nee, de tool is voor iedereen die moet voldoen aan de eisen van Plan S en cOAlition S. Dat geldt ook voor onderzoekers met EU-subsidies, ZonMw-geld, en subsidies van andere cOAlition S-leden.
Wat als het journal niet in de database staat?
Geen nood. De database is groot, maar niet alles zit erin.
Als jouw journal niet verschijnt, kun je contact opnemen met de helpdesk van de Journal Checker Tool. Zij kunnen het journal handmatig toevoegen en beoordelen. Dit duurt wat langer, dus houd daar rekening mee bij je publicatietijdlijn.
Handige alternatieven en aanvullende tools
De Journal Checker Tool is niet de enige manier om te checken of een journal betrouwbaar is.
Voor een breder beeld kun je ook kijken naar het Directory of Open Access Journals (DOAJ). Dit is een lijst van kwaliteitsvolle Open Access-journals die voldoen aan strenge eisen. Als een journal in de DOAJ staat, is dat een goed teken — maar het vervangt de Journal Checker Tool niet, want de DOAJ checkt niet specifiek op Plan S-compatibiliteit. Ook de website Think Check Submit is de moeite waard.
Die helpt je om te beoordelen of een journal betrouwbaar is, ongeacht of het Open Access is. Handig als je twijfelt over de kwaliteit van een journal.
Conclusie: check vóór je publiceert, niet erna
De Journal Checker Tool is misschien niet het meest spannende onderdeel van je onderzoek, maar het wel een van de belangrijkste. Twee minuten invullen, en je weet zeker dat je publicatie voldoet aan de regels.
Geen stress met je subsidie, geen onaangename verrassingen achteraf. Dus de volgende keer dat je een manuscript instuurt: open de tool, typ het journalnaam in, en check.
Jouw toekomstige zelf zal je bedanken.
Veelgestelde vragen
Kan ik met de Journal Checker Tool zeker weten of mijn publicatie voldoet aan de eisen van NWO of ZonMw?
Ja, de Journal Checker Tool is specifiek ontwikkeld om onderzoekers te helpen bepalen of een journal voldoet aan de Open Access-vereisten van Plan S, met inachtneming van de specifieke eisen van financieringsorganisaties zoals NWO en ZonMw.
Wat gebeurt er als een journal niet compatibel is met Plan S, maar wel open access is?
Door de naam van je financier te selecteren, krijg je een directe indicatie of je publicatie aan de regels voldoet, waardoor je onnodige zorgen bespaart. Hoewel een journal open access kan zijn, betekent dit niet automatisch dat het aan de Plan S-eisen voldoet. Als de tool aangeeft dat een journal niet compatibel is, kan dit leiden tot problemen met je subsidie, aangezien NWO en ZonMw controleren of je publicaties daadwerkelijk aan de vereisten voldoen. Het is dus cruciaal om dit te controleren vooraf.
Wat is het ISSN en hoe vind ik dit nummer voor een tijdschrift?
Het ISSN, of International Standard Serial Number, is een uniek nummer dat aan elk tijdschrift is toegekend. Je kunt dit nummer meestal vinden op de voorpagina van het tijdschrift of op de website van het tijdschrift zelf.
Hoe vaak wordt de database van de Journal Checker Tool bijgewerkt?
Het ISSN is essentieel voor de Journal Checker Tool, omdat het de tijdschrift identificeert en de compatibiliteit met Plan S kan beoordelen.
Wat betekent het als de Journal Checker Tool "Groen licht" geeft?
De Journal Checker Tool onderhoudt een uitgebreide database met meer dan 46.000 journals en wordt regelmatig bijgewerkt om de meest recente informatie over Open Access-compatibiliteit te garanderen. Dit zorgt ervoor dat de tool nauwkeurige resultaten geeft en onderzoekers altijd de meest actuele informatie hebben. Als de tool "Groen licht" geeft, betekent dit dat het journal voldoet aan alle eisen van Plan S en dus veilig te publiceren is. Dit omvat zowel de technische aspecten van Open Access als de licentie-eisen die door cOAlition S worden gesteld, waardoor je zonder zorgen verder kunt met je onderzoek en publicatie.