Hoe schrijf je een data management plan dat NWO écht goedkeurt in 2026

Je hebt een goed onderzoeksidee, een sterke aanvraag geschreven, en je bent er bijna — maar dan komt het data management plan (DMP) aan bod.

En laten we eerlijk zijn: veel onderzoekers zien dit als een verplicht nummer. Een blaadje dat je invult omdat NWO het vraagt. Maar goed nieuws: in 2026 is het DMP juist jouw kans om op te vallen.

NWO keert niet langer goed op checklistjes — ze willen zien dat je écht nagedacht hebt over hoe je met data omgaat. Dus hoe zorg jij ervoor dat jouw DMP niet alleen wordt goedgekeurd, maar ook echt overtuigt? Laten we het hebben over wat er nu écht toe doet.

Waarom je DMP in 2026 anders moet zijn

Vroeger kon je met een paar alinea’s over “we slaan de data veilig op” wegkomen.

Die tijd is voorbij. Sinds de komst van het PlanS-beleid en de verschuiving richting Open Science, vraagt NWO om een strategische benadering van data. Ze willen weten: hoe ga je om met je data, waarom kies je voor bepaalde opslagmethodes, en wie

In 2026 draait het niet meer om het invullen van velden, maar om het laten zien van een doordacht levenscyclusplan voor je data — van aanmaak tot hergebruik. En let op: NWO kijkt steeds vaker of je DMP aansluit bij de FAIR-principes (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable).

Dit zijn geen buzzwords — ze zijn verwerkt in de beoordelingscriteria. Als je DMP geen concrete toepassing van FAIR bevat, loop je het risico om afgekeurd te worden, ook al is je onderzoek inhoudelijk sterk.

De bouwstenen van een DMP dat werkt

Geen standaardtemplate volgeneel, maar een helder, logisch opgebouwd plan. Hieronder de essentiële onderdelen die je in elk geval moet meenemen — en hoe je ze het beste aanpakt.

1. Start met context, niet met techniek

Open je DMP met een korte, krachtige beschrijving van je onderzoek. Wat is de vraag? Welke methodologie gebruik je?

2. Beschrijf je data — specifiek en concreet

En waarom is data management hier cruciaal voor? NWO wil zien dat je begrijpt dat geen sluitende zin, maar een strategische keuze.

Bijvoorbeeld: “Ons project genereert 12 TB aan neuro-imaging-data per jaar, waarvoor gestandaardiseerde opslag en annotatie essentieel zijn om reproduceerbaarheid te garanderen.”

3. Opslag, beveiliging en toegangscontrole: laat zien dat je het neemt serieus

Geen vaag “we verzamelen enquêtes en interviews”. Nee. Vertel precies: hoeveel data (in GB/TB), in welke formaten (bijv. CSV, DICOM, HDF5), en met welke tools verzameld (bijv. REDCap, MATLAB, Python-scripts). Vermeld ook hoe je kwaliteitscontrole uitvoert — bijvoorbeeld door automatische validatie of dubbele invoer.

Tip: gebruik een tabel om dit overzichtelijk te maken. NWO-beoordelaars hebben weinig tijd — maak het ze makkelijk.

4. FAIR-principes: niet alleen noemen, maar toepassen

Waar sla je je data op? Lokal bij je universiteit? In de cloud? Via een institutioneel repository? Vul het DMP-template van je universiteit foutloos in.

Geef altijd aan waarom je die plek kiest. Bijvoorbeeld: “We gebruiken SURF Research Storage vanwege ISO-certificatie en automatische back-ups.”

• Findable: Je data krijgt een persistent identifier (zoals een DOI via DataCite of Zenodo).
• Accessible: Je beschrijft duidelijk hoe anderen toegang krijgen — bijv. via een open repository, of op verzoek met een data use agreement.
• Interoperable: Je gebruikt gangbare formaten (zoals JSON of NetCDF) en standaard metadata (bijv. Dublin Core of schema.org).
• Reusable: Je voegt een licentie toe (zoals CC-BY 4.0) en documentatie (README-bestanden, codeboeken).

En vergeet beveiliging niet: wie heeft toegang? Hoe wordt privacy gewakt (zoals bij persoonsgegevens)? Vermeld expliciet of je voldoelt aan AVG/GDPR, en hoe — bijvoorbeeld via pseudonimisering of toegangsbeheer met meervoudige authenticatie.

Dit is waar veelgemaakte fouten in DMPs de kans op subsidie verkleinen. Ze zeggen “we volgen FAIR”, maar geven geen concrete voorbeelden.

5. Duurzaamheid: wat er met je data gebeurt ná het project

Jij doet het anders: Zonder deze concrete stappen blijft FAIR een leeg woord. NWO wil weten dat je data niet verdwijnt als het project stopt.

Beschrijf daarom: waar wordt de data na afloop bewaard? Hoe lang? En wie is daarvoor verantwoordelijk?

6. Rollen en verantwoordelijkheden: wie doet wat?

Veel universiteiten bieden nu langdurige archivering via hun library of research data office — gebruik dat!

Vermeld bijvoorbeeld: “Na afloop wordt de dataset gearchiveerd in DANS Easy met een retentieperiode van 10 jaar.” Een DMP zonder duidelijke rollen is een DMP zonder tand. Wie is de data steward? Wie controleert de kwaliteit?

7. Budget: rekenkundig bewijs van serieusheid

Wie beheert de toegang? Zelfs als jij het alleen doet, schrijf het op.

NWO ziet dit als teken van professionaliteit. Data management kost geld — en NWO begrijpt dat. Vermeld realistische kosten: opslag (bijv. €500/jaar voor 5 TB), metadata-creatie, eventuele trainingen, of externe diensten zoals DANS of Zenodo. Een goed onderbouwd budget laat zien dat je niet alleen plannen maakt, maar ook weet hoe je ze uitvoert.

Extra aandachtspunten voor 2026: Open Science in de praktijk

Open Science is geen optie meer — het is de norm. En NWO beloont onderzoekers die dit proactief omarmen. Dus zorg dat je DMP aansluit bij de bredere Open Science-beweging:

• Open Access + Data: Koppel je publicaties aan de onderliggende data. Gebruik bijv. een data availability statement in je artikel.
• Data Citation:
• Hergebruik bevorderen: Denk na over wie jouw data later kan gebruiken — en maak het ze makkelijk met goede documentatie.