Je wilt een subsidie aanvragen en plots sta je oog in oog met twee termen: DMP en RDMP.
▶Inhoudsopgave
Klinkt als bureaucratisch jargon, maar het verschil is best belangrijk — vooral als je niet wilt dat je aanvraag wordt afgewezen vanwege een ontbrekend of verkeerd plan. Geen zorgen, we leggen het gewoon uit. Geen droge definities, maar praktisch én scherp.
Wat is een DMP (Data Management Plan)?
Een Data Management Plan — of kortweg DMP — is een document dat beschrijft hoe je met je onderzoekgegevens omgaat. Van het moment dat je data verzamelt tot aan het archiveren erna.
- Waar sla ik mijn data op?
- Hoe zorg ik ervoor dat anderen mijn data kunnen begrijpen en hergebruiken?
- Welke metadata gebruik ik?
- Hoe lang bewaar ik de data?
Denk aan vragen als: Een DMP is dus geen statisch papierwerk — het is een levend document dat meegroeit met je project.
Het helpt je niet alleen om gestructureerd te werken, maar toont ook aan dat je serieus bent over Open Science en FAIR data (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable). Veel fondsen vragen tegenwoordig een DMP als onderdeel van je aanvraag. Maar sommige gaan verder dan alleen “een plan”. En dan kom je bij de RDMP.
Wat is een RDMP (Research Data Management Plan)?
Een Research Data Management Plan (RDMP) is eigenlijk een uitgebreidere versie van een DMP. Waar een DMP vaak algemeen blijft, gaat een RDMP dieper in op de specifieke eisen van het fonds of de instelling.
- Hoe draagt jouw data management bij aan de impact van je onderzoek?
- Hoe zorg je voor ethisch verantwoord data gebruik?
- Wat zijn de lange-termijn consequenties van jouw keuzes?
Het is niet alleen “hoe bewaar ik mijn data?”, maar ook: RDMP’s worden vaak gevraagd door Nederlandse fondsen zoals NWO en ZonMw.
Ze willen zien dat je niet alleen data verzamelt, maar ook nadenkt over duurzaamheid, hergebruik en maatschappelijke relevantie.
DMP vs. RDMP: het kleine verschil dat ertoe doet
De termen lijken op elkaar, maar het verschil zit hem in doel en diepgang:
- DMP = algemeen kader voor data management. Geschikt voor elk project, ook zonder subsidie.
- RDMP = specifiek opgesteld voor een subsidieaanvraag, met extra aandacht voor kwaliteit, impact en compliance.
Je kunt het zien zoals een CV versus een motivatiebrief: beide vertellen over jouw ervaring, maar de motivatiebrief is gericht op een specifieke baan. Zo is een RDMP jouw “motivatiebrief” voor data management.
Welke term gebruikt jouw fonds?
Dit varieert — en dat maakt het lastig. Hier een overzicht van veelgebruikte termen in Nederland:
- NWO: gebruikt meestal de term Data Management Plan (DMP), maar verwacht wel een gedetailleerd en FAIR-conform plan.
- ZonMw: spreekt vaak van een Onderzoekend Data Management Plan (ODM), wat feitelijk een RDMP is.
- Universiteiten: sommige hanteren hun eigen terminologie, zoals Data Governance Plan of Research Data Strategy.
Tip: Lees altijd de richtlijnen van het fonds zelf. Soms gebruiken ze “DMP” maar verwachten ze een RDMP-niveau. Bij twijfel: bel of mail naar de contactpersoon van het fonds. Beter een beetje overcommunicatie dan een afgewezen aanvraag.
Hoe schrijf je een goede DMP of RDMP?
Gelukkig hoef je niet bij nul te beginnen. Er zijn handige tools en templates beschikbaar:
- DMPTool: een gratis online tool die je stap voor stap begeleidt bij het opstellen van een DMP. Geschikt voor veel internationale fondsen.
- Research Data Alliance (RDA): biedt richtlijnen en voorbeelden voor FAIR-conform data management.
- Jouw universiteit: de meeste Nederlandse universiteiten hebben een Data Management Office dat je kan helpen met templates en advies.
En onthoud: een DMP/RDMP is geen eenmalig document. Pas het regelmatig aan naarmate je project vordert. Een goed plan is flexibel — net als je onderzoek.
FAIR data: de basis van elk goed plan
Of je nu een DMP of RDMP schrijft — de FAIR-principes staan altijd centraal.
- Findable: makkelijk te vinden is via metadata en zoekmachines.
- Accessible: toegankelijk is voor de juiste mensen, met duidelijke toegangsrechten.
- Interoperable: kan worden gecombineerd met andere datasets.
- Reusable: hergebruikt kan worden door anderen — mits goede documentatie.
Ze zorgen ervoor dat je data: FAIR is geen optie meer — het is een vereiste. En een goede DMP/RDMP laat zien hoe je hieraan voldoet.
Waarom dit ertoe doet voor Open Science
DMP’s en RDMP’s zijn geen bureaucratische last — ze zijn een kans. Ze dwingen je na te denken over hoe je data deelt, bewaart en hergebruikt.
En dat is precies wat Open Science nodig heeft: transparantie, reproduceerbaarheid en impact.
In Nederland zetten overheid, universiteiten en fondsen steeds harder in op Open Science. Door nu al goed na te denken over data management, zorg je ervoor dat jouw onderzoek meer waarde heeft — niet alleen voor jou, maar voor de hele wetenschappelijke gemeenschap. Dus of je nu een DMP of RDMP schrijft: begin vroeg, denk FAIR, en gebruik de hulp die er is. Jouw toekomstige data (en je collega’s) zullen je dankbaar zijn.