Stel je voor: je net een prachtig onderzoek afgerond, en nu moet je een tijdschrift vinden om het te publiceren. Je valt op een tijdschrift dat precies in je vakgebied zit, snel publiceert, en je zelfs mailt met een uitnodiging. Te mooi om waar toch?
▶Inhoudsopgave
Helaas, dat is het vaak ook. Predatory journals, oplichterijtijdschriften, zijn harder werk dan ooit.
En dan denk je misschien: check gewoon Beall's List. Maar wacht — die lijst bestaat eigenlijk niet meer.
Dus wat doe je dan? Laten we er even doorheen gaan.
Wat was Beall's List ook alweer?
Beall's List was een lijst met zogenaamde "predatory" open access tijdschriften, samengesteld door bibliothecaris Jeffrey Beall van de Universiteit van Colorado.
Rond 2010 begon hij met het bijhouden van tijdschriften die volgens hem wetenschappelijke normen negeerde. Denk aan tijdschriften die publicatie in rekening brengen zonder eigenlijke peer review te doen, die onderzoekers actief benaderen met spamverzoeken, of die misleidende informatie geven over hun reputatie. De lijst groeide uit tot een belangrijk hulpmiddel voor onderzoekers en bibliothecarissen wereldwijd.
Op zijn hoogtepunt bevatte de lijst meer dan 1.200 uitgevers. Maar in 2017 verdween de lijst plotseling van internet.
Beall gaf aan dat hij onder druk was gezet door uitgevers en door zijn eigen universiteit.
Sindsdien is er veel speculatie geweest over de precieze redenen, maar het feit is: de originele Beall's List bestaat niet meer.
Waarom is er nog steeds behoefte aan zo'n lijst?
Het probleem van predatory publishing is niet over de grens gegaan. Integendeel. Schattingen suggereren dat er jaarlijks meer dan 400.000 artikelen gepubliceerd worden in predatory journals.
Dat is een enorme hoeveelheid onderzoek dat mogelijk niet goedgekeurd is door onafhankelijke experts, en dat daardoor de wetenschappelijke kennisvoorraad kan vervuilen. Voor onderzoekers is het risico reëel. Vooral beginnende wetenschappers, bijvoorbeeld promovendi uit ontwikkelingslanden, zijn kwetsbaar.
Ze staan onder druk om te publiceren en herkennen niet altijd de waarschuwingstekens.
Als hun werk in een predatory journal verschijnt, kan dat hun carrière schaden in plaats van helpen.
Welke alternatieven zijn er in 2026?
Gelukkig zijn er sinds het verdwijnen van Beall's List degelijke alternatieven verschenen.
Think Check Submit
De meeste daarvan zijn zorgvuldiger en transparanter dan de originele lijst. Hier zijn de belangrijkste. Dit is eigenlijk geen lijst, maar een checklist.
Think Check Submit is een initiatief dat door verschillende organisaties is opgericht, waaronder het Directory of Open Access Journals en SPARC Europe. Het idee is simpel: in plaats van een lijst met "slechte" tijdschriften te raadplegen, leer je zelf de kenmerken van betrouwbare tijdschriften herkennen.
Directory of Open Access Journals (DOAJ)
Dat is eigenlijk veel krachtiger, want het maakt je minder afhankelijk van een lijst die altijd achterloopt.
De DOAJ is een whitelist in plaats van een blacklist. Alleen tijdschriften die voldoen aan strikte kwaliteitsnormen worden opgenomen. Op dit moment bevat de directory meer dan 18.000 tijdschriften uit de hele wereld. Via de DOAJ een betrouwbaar tijdschrift zoeken, is een goed teken. Omgekeerd: als een tijdschrift niet in de DOAJ staat, betekent dat nog niet automatisch dat het predatoir is, maar het is verstandig om predatory journals te leren herkennen.
Predatory Reports en Cabells
De organisatie achter de originele Beall's List, Cabells, heeft twee commerciële databases gelanceerd: Predatory Reports en Journalytics. Predatory Reports is min of meer de opvolger van Beall's List, maar dan met een team en duidelijke criteria.
Journalytics daarentegen richt zich op tijdschriften die wél betrouwbaar zijn. Het nadeel: het is een betaalde service, wat voor individuele onderzoekers een drempel kan zijn. In Nederland is het besef over predatory publishing de afgelopen jaren gegroeid.
Ook in Nederland doen we mee
Universiteiten en onderzoeksinstellingen wijzen steeds vaker op het belang van zorgvuldige tijdschriftkeuze.
Initiatieven rondom Open Science, zoals die te vinden zijn via de Nederlandse universiteiten en organisaties zoals de VSNU en UKB, besteden hier aandacht aan. De Nederlandse aanpak richt zich sterk op bewustwording en ondersteuning van onderzoekers, in plaats van alleen maar het maken van zwarte lijsten.
Wat betekent dit voor jou als onderzoeker?
De korte versie: vertrouw niet blind op één lijst. Gebruik meerdere hulpmiddelen in combinatie.
Check of een tijdschrift in de DOAJ staat. Gebruik de Think Check Submit-methode om zelf te beoordelen. Vraag aan je bibliotheek om advijs, want Nederlandse universiteitsbibliotheken hebben over het algemeen goede ondersteuning op dit gebied.
En als je een tijdschrift herkent dat op Beall's List had gestaan als het nog bestond, meld het dan bij je instelling. Samen houden we het wetenschappelijk ecosysteem een beetje schoner.
De conclusie
Beall's List was een pioniersproject dat het gesprek over predatory publishing op de kaart zette. In 2026 is de lijst zelf niet meer beschikbaar, maar het probleem is er zeker niet.
Gelukkig zijn er nu betere, transparantere en degelijkere alternatieven. De sleutel is niet één lijst te vertrouwen, maar kritisch te blijven, meerdere bronnen te raadplegen, en gebruik te maken van de ondersteuning die er is.
Want uiteindelijk draait het om één ding: jouw onderzoek verdient een betrouwbaar podium.
Veelgestelde vragen
Is de originele lijst van Beall nog steeds een nuttig hulpmiddel?
De oorspronkelijke lijst van Beall was een belangrijke bron voor onderzoekers, maar is helaas verdwenen.
Welke signalen kunnen onderzoekers herkennen om te bepalen of een tijdschrift misleidend is?
Omdat de lijst niet langer beschikbaar is, is het nu essentieel om zelf kritisch te kijken naar tijdschriften en hun publicatiepraktijken, bijvoorbeeld door gebruik te maken van checklists zoals Think Check Submit. Predatory journals gebruiken vaak tactieken die misleidend overkomen, zoals het doen alsof er een uitgebreid peer-review proces is, of het verbergen van kosten voor publicatie. Onderzoekers moeten dus altijd goed kijken naar de transparantie van het tijdschrift en de manier waarop ze hun reputatie presenteren. Jeffrey Beall was een bibliothecaris die zich bezorgd maakte over de groeiende hoeveelheid misleidende tijdschriften.
Wat was de achtergrond van Jeffrey Beall en waarom verdween zijn lijst?
Hij begon een lijst te onderhouden, maar werd uiteindelijk onder druk gezet door zijn universiteit en uitgevers, waardoor de lijst in 2017 verdween. Het is belangrijk om te onthouden dat de lijst zelf niet meer bestaat, maar het probleem van predatory publishing blijft bestaan.
Hoeveel tijdschriften worden er schatting per jaar gepubliceerd in 'roofzuchtige' tijdschriften?
Schattingen suggereren dat er jaarlijks meer dan 400.000 artikelen worden gepubliceerd in tijdschriften die als 'roofzuchtig' worden beschouwd.
Wat is Think Check Submit en hoe verschilt het van een traditionele lijst?
Dit is een aanzienlijk aantal, wat aantoont dat het probleem van misleidende publicatie een groot risico vormt voor onderzoekers, vooral voor jonge wetenschappers. Think Check Submit is een initiatief dat onderzoekers helpt om betrouwbare tijdschriften te identificeren door middel van een checklist. In plaats van te vertrouwen op een lijst met 'slechte' tijdschriften, leert men zelf de kenmerken van legitieme publicaties te herkennen, wat een veel effectievere aanpak is.