Je hebt een subsidieaanvraag liggen, je onderzoeksvraag is scherp, je team staat klaar.
▶Inhoudsopgave
- Wat is een DMP en waarom heb je specifieke software nodig?
- DMPonline — de grote favoriet in Europa
- DMPTool — de Amerikaanse krachtpatser
- RDMO — de Duitse aanpak met diepgang
- Data Stewardship Wizard — voor wie alles wil automatiseren
- OSF — meer dan alleen een DMP-tool
- Welke tool past bij jou?
- Veelgestelde vragen
En dan moet je ook nog een Data Management Plan schrijven. Gelukkig hoef je dat niet meer met een leeg Word-document en een zucht. De afgelopen jaren is de software voor DMP's flink volwassen geworden. In dit artikel bekijken we de beste tools die er in 2026 op de markt zijn, zodat je niet uren hoeft te zoeken maar gewoon aan de slag kunt.
Wat is een DMP en waarom heb je specifieke software nodig?
Een Data Management Plan is een document waarin je beschrijft hoe je met onderzoeksdata omgaat: hoe je het verzamelt, opslaat, deelt en bewaart. Financiers zoar de NWO en de Europese Commissie vragen er steeds vaker om. En terecht. Goede datavermindering maakt onderzoek betrouwbaar, herhaalbaar en toegankelijk.
Je kunt een DMP natuurlijk in Word schrijven. Maar specifieke DMP-software helpt je met gestructureerde templates, automatische updates, samenwerking in team én kenoppeling met repositories en archieven.
Vooral als je werkt met FAIR-data principes en Open Science-vereisten, bespaar je enorm veel tijd.
DMPonline — de grote favoriet in Europa
DMPonline, ontwikkeld door het Digital Curation Centre (DCC), is waarschijnlijk de meest gebruikte DMP-tool in Europa. En dat is niet voor niets.
De tool biedt ondersteuning voor tientallen funder-templates, waaronder Horizon Europe, NWO en ERC. Je krijgt begeleide vragen die je stap voor stap door het plan loodsen, en je kunt eenvoudig samenwerken met collega's. Wat DMPonline extra aantrekkelijk maakt: het is open source en gratis te gebruiken.
Voor Nederlandse onderzoekers is er bovendien een aangepaste versie beschikbaar via DANS (Data Archiving and Networked Services), die extra aansluit bij de nationale eisen rondom FAIR data en Open Access.
Als je op zoek bent naar een betrouwbare, no-nonsense tool, is dit een uitstekende eerste keuze.
DMPTool — de Amerikaanse krachtpatser
De DMPTool is het Amerikaanse antwoord op DMPonline en wordt vooral gebruikt door onderzoekers die aanvragen indienen bij fondsen zoals de NSF of NIH. De tool biedt meer dan 40 officiële templates en heeft een sterke focus op data sharing en publicatie van je DMP.
Heb je hierbij ondersteuning nodig? Een Data Steward helpt je bij het schrijven van je DMP. Hoewel de DMPTool primair op de Amerikaanse markt gericht is, is hij ook voor Europese onderzoekers interessant.
Vooral als je samenwerkt met Amerikaanse partners of aanvragen doet bij internationale fondsen.
De interface is overzichtelijk, de community is groot, en de tool wordt actief onderhouden door een consortium van universiteiten. Zorg er wel voor dat je veelgemaakte fouten in je DMP vermijdt om afwijzing van je subsidieaanvraag te voorkomen.
RDMO — de Duitse aanpak met diepgang
Research Data Management Organiser, kortweg RDMO, is een open-source tool die vooral in Duitsland populair is maar ook in Nederland steeds meer terrein wint.
Wat RDMO onderscheidt, is de sterke focus op het hele data management lifecycle, niet alleen het schrijven van het plan zelf. Met RDMO kun je projecten opzetten, taken toewzen aan teamleden, en je DMP koppelen aan daadwerkelijke dataverwerkingsactiviteiten. De tool ondersteunt meerdere talen, waaronder Nederlands, en sluit goed aan bij de Duitse Forschungsgemeinschaft (DFG)-eisen. Als je een groter project hebt met meerdere datapartners, geeft RDMO je meer controle dan de meeste alternatieven.
Data Stewardship Wizard — voor wie alles wil automatiseren
De Data Stewardship Wizard (DSW) is een relatief nieuwe speler die snel aan populariteit wint.
De tool is ontwikkeld door het Dutch Techcentre for Life Sciences (DTL) en combineert DMP-schrijven met kennisgebaseerde workflows. In plaats van alleen vragen te beantwoorden, kun je in DSW zogenaamde "knowledge models" gebruiken die je door complexere beslissingen loodsen. DSW is bijzonder handig voor onderzoekers in de life sciences, maar ook toepasbaar in andere disciplines.
De tool ondersteunt Horizon Europe templates en is volledig open source. Als je waarde hecht aan automatisatie en hergebruik van eerder ingevulde antwoorden, is DSW zeker de moeite van het bekijken waard.
OSF — meer dan alleen een DMP-tool
Het Open Science Framework (OSF) van het Center for Open Science is eigenlijk geen klassieke DMP-tool, maar het verdient zeker een plek in dit overzicht. OSF biedt een compleet platform voor projectregistratie, samenwerking, data-opslag én pre-registratie van onderzoek. Je kunt er ook een DMP aan koppelen, en de integratie met andere tools maakt het een krachtige hub voor wie serieus werkt met Open Science.
Vooral voor onderzoekers die al gebruikmaken van OSF voor projectmanagement, is het logisch om hier ook je data management activiteiten in te organiseren.
Het voordeel: alles staat op één plek, en je hoeft niet tussen verschillende platforms te schakelen.
Welke tool past bij jou?
De keuze hangt af van je situatie. Als je een Nederlandse onderzoeker bent die een NWO- of Horizon Europe-aanvraag indient, is DMPonline via DANS verreweg de makkelijkste instap.
Werk je veel met Amerikaanse fondsen? Dan is de DMPTool een logische keuze. Heb je een groot, complex project met meerdere partners en wil je het hele data management proces beheren? Bekijk dan de vergelijking tussen een actieve DMP en een statisch PDF-document; RDMO of DSW bieden in dat geval meer diepgang.
En als je al volledig in het Open Science-ecosysteem werkt, is OSF een natuurlijke fit. Het mooie is dat al deze tools gratis of open source zijn.
Dus probeer er gerust een paar uit. De beste DMP-tool is uiteindelijk degene die jij en jullie team ook écht gebruiken.
Veelgestelde vragen
Wat is een Data Management Plan (DMP) en waarom is het belangrijk voor onderzoek?
Een Data Management Plan (DMP) is een document waarin je beschrijft hoe je met onderzoeksdata omgaat, van verzameling tot archivering. Het is steeds vaker vereist door financieringsorganisaties zoals de NWO en de Europese Commissie, omdat goede datavermindering de betrouwbaarheid, herhaalbaarheid en toegankelijkheid van je onderzoek verhoogt.
Waarom is specifieke software voor DMP's nuttig, in plaats van een Word-document?
Hoewel je een DMP in Word kunt schrijven, biedt specifieke DMP-software gestructureerde templates, automatische updates, samenwerking in teams en integratie met repositories en archieven.
Welke DMP-tools zijn populair in Europa en waarom?
Dit bespaart je aanzienlijk veel tijd, vooral als je werkt met FAIR-data principes en Open Science-vereisten. DMPonline, ontwikkeld door het Digital Curation Centre, is een veelgebruikte DMP-tool in Europa vanwege de ondersteuning voor tientallen funder-templates, begeleide vragen en de mogelijkheid tot samenwerking. Bovendien is het open source en gratis te gebruiken, wat het aantrekkelijk maakt voor Nederlandse onderzoekers, die via DANS een aangepaste versie hebben.
Wat zijn de voordelen van de DMPTool, vooral voor internationale samenwerking?
De DMPTool, het Amerikaanse antwoord op DMPonline, biedt meer dan 40 officiële templates en een sterke focus op data sharing en publicatie. Het is bijzonder handig voor onderzoekers die samenwerken met Amerikaanse partners of aanvragen doen bij internationale fondsen, en wordt actief onderhouden door een consortium van universiteiten. Om afwijzing van je subsidieaanvraag te voorkomen, is het cruciaal om veelgemaakte fouten in je DMP te vermijden. Zorg ervoor dat je de richtlijnen van de financieringsorganisatie nauwkeurig volgt en dat je plan duidelijk en compleet is, met aandacht voor FAIR-data principes en Open Access.